11.06.2026 tarihli ve 7584 sayılı Kanun ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda tarım arazilerinin korunması, hobi bahçesi adı altında bölünmesinin engellenmesi ve izinsiz kaçak yapılaşmanın önüne geçilmesi amacıyla çok önemli değişiklikler yapılmıştır.
Yeni mevzuat düzenlemesi ile tarım arazilerinin izinsiz olarak yapı, kazı, dolgu sonucu bozulduğu tespit edilmesi durumunda, metrekare başına uygulanan idari para cezası 2.500 (iki bin beş yüz) Türk Lirasına yükselmiştir. Bu alanın büyük ovada olması halinde bu cezanın iki katı , yani metrekare başına 5.000 TL olarak tatbik edilecektir. İzinsiz tarım dışı arazi kullanımı veya işgalin fail tarafından sonlandırılmaması ve parselin eski haline getirilmemesi durumunda, ceza üç katı oranında artırılarak metrekare başına 7.500 TL ek idari para cezası kesilmesi hükme bağlanmıştır. Bu doğrultuda yapılacak temel bir hesaplamayla; 1 dekarlık (1.000 m2) bir tarım arazisinin bozulması veya üzerinde izinsiz yapı yapılması durumunda uygulanacak toplam cezai müeyyide 10.000.000 ( on milyon) Türk Lirası gibi çok yüksek bir cezaya ulaşmaktadır.
Kanunun 21'inci maddesine eklenen 5.fıkra ile bu Kanun uyarınca izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise; ilgili mahalli idareler, kamu kurum ve kuruluşları ile özel şirketler tarafından elektrik, su ve doğalgaz bağlantısı yapılması ve abonelik tesis edilmesi kesin olarak yasaklanmıştır. Bu yasağa aykırı davranarak izinsiz yapılara abonelik bağlayan idare, kurum ve kuruluşlara da her abone başına 100.000 (yüz bin) TL idari para cezası verilecektir. İdari para cezasının tebliğinden itibaren ilgili aboneliğin 30 (otuz) gün içerisinde iptal edilmemesi halinde, aboneliğin devam ettiği tespit edilen her ay için ayrıca 100.000 (yüz bin) TL idari para cezası uygulamaya devam edilecektir.
5403 sayılı Kanunun 8.maddesine eklenen fıkra uyarınca 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatiflerin, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarındaki tarımsal niteliği korunacak alanlar ile bu planlar dışında kalan ve bu kanuna tabi alanlarda yer alan tarımsal taşınmazlar üzerinde mülkiyet ve sınırlı ayni hak edinemeyecekleri hükme bağlanmıştır. Sadece tarımsal amaçlı faaliyet gösteren kooperatiflerin bu alanlarda mülkiyet ve sınırlı ayni hak edinimi Bakanlığımız iznine tabi kılınmıştır.
Sonuç olarak; yasal mevzuatta yapılan bu radikal değişiklikler, gerek metrekare bazlı uygulanan cezaların fahiş oranda artırılması gerekse izinsiz yapılara abonelik sağlayan kurumlara getirilen aylık periyodik cezai sorumluluklar, sahada yürütülecek koruma faaliyetlerinin caydırıcılığını en üst seviyeye çıkarılmıştır. Arazi sahiplerinin ve ilgililerin mağduriyet yaşamaması için gerekli tedbirlerin ve bilgilendirmelerin yapılması, tarım arazileri üzerinde herhangi bir izinsiz tarım dışı faaliyetten önce mutlaka ilgili kurumlardan izin ve bilgi almaları önemle rica olunur…